ΑΙΘΟΥΣΑ 5, ΜΑΝΗΣΑΡΘΡΑ

ΕΙΝΑΙ… ΘΕΜΑ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Σε διαφήμιση γνωστού αναλγητικού σκευάσματος πλανάται το ερώτημα: «Πόνος στους μύες και στις αρθρώσεις;». 

της Ελένης Σωκράτους

«Ανέλυσέ μου τη σκέψη σου» προτρέπει τον συμμετέχοντα ο παρουσιαστής reality show. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για λάθος χειρισμούς. Ο δάσκαλος ζητά από τους μαθητές να φέρουν την επομένη στο μάθημα έναν μεγενθυντικό φακό και ο ραδιοφωνικός παραγωγός προειδοποιεί τους οδηγούς για κίνηση στη λεωφόρο Κηφισίας.

Ουδέν μεμπτόν για πολλούς στις παραπάνω εκφράσεις. Κι όμως· πρόκειται για διατυπώσεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά -λανθασμένα και εν αγνοία μας- ενώ συχνά κατακεραυνώνουμε τον δυστυχή που θα επιχειρεί να μας διορθώσει, ή κοινώς, να μιλήσει σωστά.

Ας δούμε ορισμένα από τα εκφραστικά λάθη που συνηθίζουμε να κάνουμε:

  • Η κλίση των ουσιαστικών σε –υς. Για παράδειγμα, είναι οι μύες, των μυών, τους μυς
  • Η αποβολή της αύξησης στην προστακτική. Θα πούμε ανάλυσέ το, παράγγειλέ μου κ.ο.κ
  • Το ουσιαστικό λάθος δεν συνοδεύει άλλα ουσιαστικά ως επιθετικός προσδιορισμός. Οι χειρισμοί, λοιπόν, δεν μπορεί παρά να είναι λανθασμένοι.
  • Το ρήμα είναι μεγεθύνω, άρα και τα παράγωγα ουσιαστικά και επίθετα ακολουθούν ανάλογα: μεγέθυνση, μεγεθυντικός.
  • Η φράση επί κεφαλής ή επικεφαλής, δεν είναι επίθετο και συνεπώς δεν κλίνεται: ο επικεφαλής, του επικεφαλής, τον επικεφαλής κ.ο.κ.
  • Μία άποψη μπορεί να είναι κοινότοπη, αλλά ποτέ κοινότυπη.
  • Δεν πρέπει να συγχέουμε το ως (= με την ιδιότητα), με το σαν (=όπως, χρησιμοποιείται στην παρομοίωση). Ο δάσκαλος π.χ. απευθύνεται στους μαθητές ως εκπαιδευτικός και συχνά σαν πατέρας.
  • Χρησιμοποιούμε το που αντί για την αναφορική αντωνυμία ο οποίος-α-ο, ενώ το όπου για να δηλώσουμε τόπο (αυτός που είδα, εκεί όπου μένω).
  • Το ρήμα ανήκω διατηρεί τον τόνο στο η σε όλους τους χρόνους· ανήκω, ανήκα κτλ.

Και για τελευταίο, αφήνουμε το λεκτικό ολίσθημα που θα προκαλέσει τις μεγαλύτερες αντιδράσεις, την Κηφισιά η οποία, για άγνωστο λόγο, όταν χρησιμοποιείται στη γενική, στη γνωστή ονομασία Λεωφόρος Κηφισίας, μετατοπίζει τον τόνο στην προηγούμενη συλλαβή. Κι όμως… είναι η Κηφισιά, της Κηφισιάς κτλ…

Κι αν αναρωτιόμαστε ποιος ο λόγος να εμμένουμε σε λεπτομέρειες ή γιατί πια είναι τόσο απαραίτητο να μιλάμε σωστά ελληνικά, η απάντηση είναι απλή. Είναι πρώτιστα (και όχι πρωτίστως) θέμα συνεννόησης και επικοινωνίας. Αν συνεχίσουμε να κατακρεουργούμε έτσι τις λέξεις στο τέλος θα γίνουμε μία Βαβέλ και ήδη είμαστε αρκετά μπερδεμένοι με τόσα που συμβαίνουν… έτσι δεν είναι;

 

GREECE-FLOODS-768x512
Previous post

ΜΙΑ ΑΒΙΩΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Παλιά-Παιδικά-Παιχνίδια-2-1920x1080
Next post

ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ ΤΟ... ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΔΡΩΜΕΝΑ

freesocial

freesocial