ΑΡΘΡΑΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Η Βουλή… είναι θέατρο». Δεν νομίζω

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΡΑΤΣΑΛΗ*

Η ζωή μας όλη συγκροτείται ως θέατρο. Το ζητούμενο, όπως και στη Βουλή, είναι αν είναι καλό θέατρο. Έτσι κι αλλιώς, τα πάντα είναι εν τέλει θέμα αισθητικής. Και ο κομμουνισμός, θέμα αισθητικής είναι.

Ο πολύ καλός μου φίλος, αλλά κυρίως ο εξαιρετικός μου δάσκαλος στο Γκέτιγκεν και μετά εξ αποστάσεως στη Φραγκφούρτη, ο Κοσμάς ο Ψυχοπαίδης, μου έλεγε: Κώστα, για να υπάρχει κριτική, πρέπει να προ-υπάρχει η πραγματικότητα. Η κριτική, δηλαδή η Αριστερά, προϋποθέτει την πράξη της Δεξιάς, αλλιώς δεν μπορεί να συγκροτηθεί. Φύσει και θέσει αντιεξουσιαστής. Εξαιρετικός δάσκαλος.

Τα παιχνίδια της ιστορίας όμως δεν υπακούουν συνεχώς σε κανόνες. Ή μάλλον, αφού ανατραπεί ένα πλαίσιο κανόνων από κάτι, συχνά τυχαίο, απρόβλεπτο, ξαναοργανώνονται τα διάσπαρτα στοιχεία της κοινωνίας φτιάχνοντας ένα άλλο πλαίσιο, για να ανατραπεί και πάλι από κάτι που δεν προέβλεψε αυτό το πλαίσιο. Και ούτω καθ’ εξής. Η ιστορία, η πραγματική ιστορία, παράγει αλήθειες, όχι αλήθεια. Αλήθεια είναι αυτό που πραγματώνεται κάθε φορά. Μια από τις αλήθειες είναι και ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση. Το διακύβευμά του είναι η διακυβέρνηση της πραγματικότητας διά μέσου της κριτικής της. Πρέπει να είμαστε η Αριστερά αυτού που φτιάχνουμε, η Αριστερά του εαυτού μας. Χάριν της διαλεκτικής και ενάντια στους κανόνες που ξέραμε μέχρι σήμερα, πρέπει να παραμείνουμε αριστεροί στην πραγματικότητα που παράγουμε. Πρέπει να κάνουμε αριστερές ρωγμές στη δημοκρατία που εμείς οι ίδιοι θα θεσμοθετούμε στη Βουλή. Δηλαδή πώς;

«Η Βουλή εκ των πραγμάτων είναι ένα θέατρο», είπε ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς σε εκπομπή της ΕΡΤ στις 29 Σεπτεμβρίου και ίσως, για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού κοινοβουλίου να ακούσαμε από έναν αδιαμφισβήτητα σοβαρό εκπρόσωπο του ελληνικού λαού τι είναι μια Βουλή σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία. Εξαιρετικά ενδιαφέρον, αλλά και εξαιρετικά «μισό». Εξαιρετικά ενδιαφέρον, γιατί πράγματι είναι ένα θέατρο η Βουλή, όπως θέατρο όμως είναι και η (κοινωνική) ζωή μας. Ρόλους αναλαμβάνουμε όλοι μας, μεγαλώνοντας. Όμως εξαιρετικά «μισό» επίσης, γιατί όλες οι μορφές του κράτους εκτάκτου ανάγκης -μα όλες-, τη Βουλή καταργούσαν ή την μετέτρεπαν σε ένα κακάσχημο θέατρο ενός μοναδικού παράφρονα. Το πρόβλημα δεν είναι αν η Βουλή είναι θέατρο. (Και η ζωή μας είναι θέατρο, αφού προχωράμε πάνω σε μια ανάποδη πραγματικότητα.) Δεν μπορεί παρά να είναι θέατρο η Βουλή, γιατί σαν θέατρο ζούμε και τη ζωή μας. Το ζήτημα είναι, αν είναι καλό θέατρο. Γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και τα κακά θέατρα. Το θέατρο, για παράδειγμα, πριν γίνει το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, το θέατρο πριν ανέβει στην εξουσία ο Χίτλερ, το θέατρο πριν ανέβει στην εξουσία ο Μουσολίνι και πολλά άλλα κοινοβουλευτικά θέατρα έχουμε δει στην ιστορία. Γι’ αυτό και η Αριστερά είναι θέμα, εν τέλει, αισθητικής, όσο περίεργο και να ακούγεται.

Γνωρίζαμε όλοι ότι πνίγονται άνθρωποι, παιδάκια, στο Αιγαίο, στη Μεσόγειο, προσπαθώντας να γλυτώσουν τη φρίκη του πολέμου. Γιατί, αλήθεια, όμως οι μεγάλες μάζες ευαισθητοποιήθηκαν με τον μικρό Αϊλάν; Γιατί για τους πολλούς αυτή η εικόνα ήταν φρίκη; Αηδία πλέον για το τι συμβαίνει γύρω μας; Ήταν και είναι θέμα αισθητικής το να είσαι αριστερός! Ήταν και είναι ζήτημα κριτικής της κακάσχημης πραγματικότητας.

Η πραγματικότητα όμως τώρα, όσον αφορά στη διακυβέρνηση της χώρας, είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. Η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να συνδεθεί με την πραγματικότητα που θα παράγει ο ΣΥΡΙΖΑ. Και για να το περιορίσω κάπως στο επίπεδο της Βουλής, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να είναι δισυπόστατοι μέσα στη Βουλή. Και να παράγουν νομοθετικό έργο και αυτό -το νομοθετικό έργο- να ενσωματώνει τη μετεξέλιξή του προς όφελος των λαϊκών στρωμάτων. Να εμπεριέχει τις δυνατότητες συνεχούς διεύρυνσης αυτό το νομοθετικό πλαίσιο, μέσα από διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας.

Θέατρο θα είναι κι αυτό. Γιατί από το θέατρο δεν μπορούμε να απαλλαγούμε, όπως δεν μπορούμε να απαλλαγούμε και από την ιδεολογία. Αλλά υπάρχουν θέατρα και θέατρα, όπως ιδεολογίες και ιδεολογίες. Υπάρχει θέατρο που αρέσει στον Μεϊμαράκη και θέατρο που αρέσει σ’ εμάς. Όπως υπάρχουν τα μαγαζιά που ακούς Άντζελα και αυτά που ακούς Άκη Πάνου, για να μην πω Μπομπ Ντύλαν.

 

* Ο Κώστας Βρατσάλης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Previous post

Το τρίπτυχο των προγραμματικών δηλώσεων: Πάταξη διαφθοράς - παράλληλο πρόγραμμα - υλοποίηση της συμφωνίας

Next post

Ο Τσίπρας «παγώνει» τον ΦΠΑ 23% στην ιδιωτική εκπαίδευση

freesocial